Hipertansiyon Nedir?

Hipertansiyon Nedir?

Vücutta kan dolaşımından sorumlu organ olan kalp, oksijen açısından fakir kanı toplar ve oksijen açısından zengin olan kanı vücuda pompalar. Bu işlemler sırasında atardamar duvarında oluşan basınca kan basıncı denir. Halk arasında tansiyon olarak da bilinen kan basıncının 140  mmHg’den yüksek olması durumu hipertansiyon olarak adlandırılır.

Hipertansiyonun Nedenleri

Hipertansiyon atardamarlardaki kan basıncının yüksek olması durumunda ortaya çıkar. Kalbin pompaladığı kan miktarı ve atardamarların genişliği kan basıncını doğrudan etkiler. Kalp tarafından fazla kan pompalanması ve atardamarların yeterli genişlikte olmaması kan basıncını yükseltebilir. Ayrıca bazı durumlar da hipertansiyon hastalığı için risk oluşturabilir. Bu durumlar şu şekildedir:
  • Aile Öyküsü: Aile üyelerinden birinde hipertansiyon olması, tansiyon hastalığına yakalanma olasılığını arttırabilir.
  • Sigara Kullanmak: Sigara içmek kan damar duvarına zarar vererek damar sertleşmesine neden olabilir. Kan damarının hasar görmesi sonucunda kan basıncı artabilir.
  • Alkol Kullanmak: Alkol kullanımı kalp ve damar sağlığını olumsuz etkileyerek kan basıncının artmasına neden olabilir.
  • Yetersiz Fiziksel Aktivite: Düzenli egzersiz yapmak kalp damar sağlığını korumaya ve hipertansiyon oluşmasını önlemeye yardımcı olur. Yetersiz fiziksel aktivite kalp damar sağlığını olumsuz etkileyerek hipertansiyon gelişme olasılığını artırabilir.
  • Fazla Tuz Tüketimi: Fazla tuz tüketimi vücutta su tutulmasına neden olabilir. Vücutta su tutulması sonucunda kan basıncı artabilir.
  • Potasyum Seviyesinin Düşük Olması: Potasyum vücuttaki tuz miktarını dengelemeye yardımcı olan bir mineraldir ve bu sebeple eksikliği kan basıncının artışıyla ilişkili olabilir.
hipertansiyon

Hipertansiyonun Belirtileri Nelerdir?

Hastalığın ilk evresinde hipertansiyon belirtileri görülmeyebilir. Erken dönemde semptom göstermeden ilerleyebilen hipertansiyon hastalığında görülen belirtilerden bazıları şu şekildedir:
  • Baş ağrısı,
  • Nefes darlığı,
  • Ani burun kanamaları,
  • Sık sık idrara çıkma,
  • Terleme,
  • Çarpıntı hissi.

Hipertansiyondan Korunma ve Kontrol

Hipertansiyon hastası bir kişinin hastalığı doğru yönetmesi önemlidir. Yüksek tansiyon atardamar duvarında aşırı basınç oluşturabilir. Atardamar duvarında oluşan yüksek basınç kan damarlarına ve vücut organlarına zarar verebilir. Kan basıncı ne kadar yüksekse vücutta oluşturduğu hasar da o kadar büyük olur. Yüksek tansiyonun vücuttaki etkilerinden bazıları şu şekildedir:
  • Kalp Krizi veya Felç: Yüksek tansiyon damarların sertleşmesi ve kalınlaşmasına sebep olabilir. Damarların sertleşip kalınlaşması sonucunda kalp krizi veya felç ortaya çıkabilir.
  • Anevrizma: Artan kan basıncı kan damarının zayıflamasına ve şişmesine neden olabilir. Bu duruma anevrizma denir. Oluşan anevrizmanın yırtılması yaşamsal faaliyetler için risk oluşturabilir.
  • Kalp Yetmezliği: Yüksek tansiyon durumunda kalp vücuda kan pompalamak için daha fazla çalışmak durumunda kalır. Kalbin iş yükünün artması sonucunda kalp yetmezliği ortaya çıkabilir.
Sağlıklı yaşam alışkanlıkları hipertansiyondan korunmaya ve var olan hipertansiyonu kontrol altında tutmaya yardımcı olabilir. Ayrıca doktor tarafından önerilen ilaçların düzenli kullanılması da hipertansiyonun semptomlarını hafifletmede önemlidir. Hipertansiyondan korunmak ve var olan hipertansiyonu kontrol altında tutmak için yapılması gerekenlerden bazıları şu şekildedir:
  • Dengeli ve Düzenli Beslenmek: Dengeli ve düzenli beslenmek kalp damar sağlığını korumaya ve hipertansiyon oluşmasını engellemeye yardımcı olabilir.
  • Sigara Kullanmamak: Sigaranın içerisinde bulunan kimyasal maddeler insan sağlığını olumsuz etkiler. Sigara içmemek veya sigara içilen ortamlarda bulunmamak hipertansiyon hastalığını önlemeye yardımcı olabilir.
  • Düzenli Egzersiz Yapmak: Düzenli egzersiz yapmak kilo kontrolüne yardımcı olur, kalp ve damar sağlığını destekler ve kronik hastalıkların olumsuz etkilerini azaltmaya yardımcı olur.
  • Düzenli ve Yeterli Uyku: Yetersiz uyku kalp hastalığı, tansiyon ve diğer bazı kronik hastalıkların riskinde artışa zemin hazırlayabilir. Bu nedenle uyku düzenine dikkat etmek hipertansiyon hastalığının oluşmasını önlemeye yardımcı olabilir.
Hipertansiyon tedavisi için bütüncül tedavi yöntemlerini tercih etmek hastalığı yönetmeye ve hastalığın olumsuz etkilerini hafifletmeye yardımcı olur. One Dose Health alanında uzman hekimlerle 7/24 online sağlık hizmeti sunarak bulunduğunuz ortamdan sağlık hizmeti almaya olanak tanır. Siz de hipertansiyon hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak istiyorsanız One Dose Health online sağlık hizmetinden yararlanabilir, sağlığınızı korumaya destek olabilirsiniz. Sağlıksız beslenme, hareketsiz yaşam, yoğun ve stresli çalışma koşulları gibi faktörlerin etkisiyle dünya genelinde hipertansiyon tanısı alan insanların sayısı her geçen gün artmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü’nün verilerine göre dünya genelinde 30-79 yaş aralığında yaklaşık olarak 1,28 milyar yetişkin hipertansiyon hastasıdır . Erken dönemde müdahale edilmezse hipertansiyon, başta kalp olmak üzere böbrek, beyin gibi hayati organlarda hasara neden olabilir. Hipertansiyon ile ilgili merak ettikleriniz için yazının devamını okuyabilirsiniz.   Kalpten çıkan kanın damarlarda uyguladığı basınca tansiyon adı verilir . Damarlara uygulan kasılması sırasında uygulanan en yüksek basınç değerine sistolik yani halk arasında bilinen bu basınç, kalp kasının kasılması sırasında artar, gevşemesi sırasında azalır. Kalp kasının adıyla büyük tansiyon, kalbin gevşemesi sırasında oluşan en düşük basınç değerine ise diastolir . Sistolik kan basıncının yani büyük tansiyonun 140 mmHg’den yüksek, diastolik kan basıncının yani küçük tansiyonun 90 mmHg’den yüksek olduğu durumlarda hipertansiyondan (yüksek kan basıncı) bahsedilebilir  yani küçük tansiyon adı verilir . Tansiyon değerleri milimetre civa (mmHg) olarak ifade edilir. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre yetişkinlerde kan basıncı değerinin 120/80 mmHg olması normal tansiyon olarak kabul edilir

Hipertansiyon Nedenleri Nelerdir?

Çoğu durumda hipertansiyonun belirli bir nedeni yoktur. Bu duruma esansiyel yani birincil hipertansiyon adı verilir. Bazı durumlarda ise yüksek tansiyon, altta yatan başka bir sağlık sorununa bağlı olarak ortaya çıkabilir. Altta yatan bir sağlık sorununa bağlı ortaya çıkan tansiyon ise sekonder yani ikincil hipertansiyon olarak adlandırılır . Sekonder hipertansiyonun başlıca nedenleri aşağıdaki gibi sıralanabilir :
  • Böbreklerle ilgili sağlık sorunları,
  • Uyku apnesi,
  • Doğumsal kalp anomalileri,
  • Damar sertliği,
  • Diyabet,
  • Tiroid bezi, adrenal bezi gibi endokrin sistem ile ilgili sağlık problemleri,
  • Kullanılan bazı ilaçlar
Yukarıda sayılan nedenlere ek olarak yüksek tansiyona neden olabilecek bazı risk faktörleri de vardır. Obezite, fiziksel aktivite eksikliği, sigara ve alkol gibi zararlı alışkanlıklar, genetik yatkınlık, aşırı tuz kullanımı gibi durumlar bu risk faktörleri arasında sayılabilir .  

Hipertansiyon

Hipertansiyonun Belirtileri

Bazı durumlarda uzun yıllar boyunca hipertansiyon herhangi bir belirti göstermeyebilir. Bazı durumlarda ise yüksek tansiyon kendisini belirli şikâyetlerle gösterebilir. Hipertansiyonun yaygın olarak görülen belirtilerinden bazıları şu şekildedir :
  • Baş ve ense bölgesinde ağrı,
  • Ayak ve bacaklarda şişlik,
  • Solunum güçlüğü,
  • Kulaklarda basınç hissi veya kulak çınlaması,
  • Herhangi bir darbeye bağlı olmaksızın burun kanaması,
  • Baş dönmesi, dengesizlik hissi,
  • Göğüs bölgesinde ağrı,
  • Özellikle geceleri sık idrara çıkma,
  • Bulanık veya çift görme,
  • Baş bölgesinde uyuşma ve karıncalanma,
  • Çarpıntı
Bunlar gibi belirtiler fark edildiğinde bir tansiyon aleti yardımıyla tansiyonun ölçülmesi önemlidir. Yüksek çıkması halinde alanında uzman bir doktordan telefonla arayarak veya sağlık kuruluşuna bizzat giderek yardım alınması önemlidir.

Hipertansiyon Tedavisi

Kontrol altına alınmayan hipertansiyon; ilerleyen dönemlerde kalp krizi, böbrek yetmezliği, felç gibi daha ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir. Bu nedenle hipertansiyonla mücadelede erken dönemde tanı ve tedavi önemlidir. Hipertansiyon tedavisi için öncelikle alanında uzman bir doktor tarafından hastanın detaylı tıbbi öyküsü alınır. Hastanın hipertansiyona neden olabilecek herhangi bir sağlık problemi varsa hipertansiyon tedavisi ona göre planlanır. Hipertansiyon tedavisinde önemli olan hastanın ve doktorun birlikte hareket edebilmesidir. Çoğu zaman kilo vermek, sigara ve alkolü bırakmak, egzersiz yapmak gibi bazı yaşam tarzı değişiklikleri, hipertansiyonu kontrol altına almaya yardımcı olabilir . Hipertansiyon tedavisinde bir diğer tedavi seçeneği ise ilaç tedavisidir. Alanında uzman bir doktor hastaya hipertansiyonu kontrol altına almaya yardımcı olması ilaçlar reçete edilebilir. Bazı durumlarda birden fazla ilacın kullanılması gerekebilir . Dijital sağlık sistemleri sayesinde günümüzde 7/24 alanında uzman doktorlarla görüşmek ve yardım almak mümkündür. Hipertansiyon; çoğu zaman herhangi bir belirti göstermeden rutin bir muayene sırasında fark edilebilir. Kan basıncının uzun süre yüksek olması başta kardiyovasküler sistem hastalıkları olmak üzere ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir. Bu nedenle siz de bir sağlık kuruluşuna başvurmayı ve düzenli kontrollerinizi yaptırmayı ihmal etmeyin.  
Benzer Yazılar